Kháng cáo là quyền tố tụng của bị cáo, đương sự hoặc người đại diện hợp pháp, cho phép họ yêu cầu Tòa án cấp trên xem xét lại bản án/quyết định sơ thẩm chưa có hiệu lực khi không đồng ý với phán quyết. Mục đích là để bảo vệ quyền lợi hợp pháp khi cho rằng bản án chưa chính xác.
Bộ luật Tố tụng hình sự (BLTTHS) không quy định cụ thể phạm vi kháng cáo, tuy nhiên qua nghiên cứu quy định của BLTTHS về thẩm quyền Tòa án cấp phúc thẩm về sửa bản án sơ thẩm có thể thấy Tòa án cấp phúc thẩm có thẩm quyền như sau:
Một là, Tòa án cấp phúc thẩm sửa bản án theo hướng có lợi cho bị cáo mặc dù không có hoạt động kháng cáo, kháng nghị. Trong quy định của Điều 345. Phạm vi xét xử phúc thẩm của BLTTHS “Tòa án cấp phúc thẩm xem xét phần nội dung của bản án, quyết định bị kháng cáo, kháng nghị. Nếu xét thấy cần thiết, có thể xem xét các phần khác của bản án, quyết định không bị kháng cáo, kháng nghị”, mặc dù Tòa án cấp phúc thẩm có thể xem xét các vấn đề khác của bản án nhưng những vấn đề đó không gây bất lợi cho bị cáo còn những vấn đề gây bất lợi thì không xem xét.
Hai là, việc sửa bản án theo hướng bất lợi cho bị cáo phải có hoạt động kháng cáo của bị hại hoặc kháng nghị của Viện kiểm sát.
Theo quy định tại khoản 2 Điều 357 của BLTTHS về sửa bản án sơ thẩm “Trường hợp Viện kiểm sát kháng nghị hoặc bị hại kháng cáo yêu cầu thì Hội đồng xét xử phúc thẩm có thể:
…
b) Tăng mức bồi thường thiệt hại”.
Như vậy phạm vi kháng cáo của chủ thể tham gia tố tụng có mối liên hệ chặt chẽ với quy định về thẩm quyền của Tòa án cấp phúc thẩm khi sửa bản án sơ thẩm và điều luật cũng quy định chỉ có hoạt động kháng cáo của bị hại và hoạt động kháng nghị của Viện kiểm sát thì Tòa án cấp phúc thẩm mới có thẩm quyền sửa bản án sơ thẩm theo hướng tăng mức bồi thường thiệt hại của bị cáo tức là theo hướng bất lợi. Trong vụ án nêu trên không có kháng cáo của bị hại và kháng nghị của Viện kiểm sát nên việc bị cáo Phạm Văn A kháng cáo đề nghị tăng mức bồi thường đối với Vũ Văn B là không phù hợp với quy định tại điểm b khoản 2 Điều 357 BLTTHS gây bất lợi cho bị cáo B.
Đồng thời, vấn đề bồi thường thiệt hại do sự tự nguyện thỏa thuận của các bên, trường hợp không thỏa thuận được thì Tòa án căn cứ vào quy định của pháp luật để thực hiện, như vậy vấn đề bồi thường thiệt hại giữa bị cáo Vũ Văn B và bị hại hoàn toàn không liên quan đến Phạm Văn A vì đây là vấn đề thuộc về thỏa thuận giữa Vũ Văn B và bị hại hoặc nếu không thỏa thuận được Tòa án sẽ quyết định mức bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật đối với từng đồng phạm.
Từ những phân tích nêu trên chúng tôi cho rằng Tòa án cấp phúc thẩm không chấp nhận đề nghị của Phạm Văn A kháng cáo đề nghị tăng mức bồi thường đối với Vũ Văn B là có cơ sở.
Tạp chí Tòa án nhân dân tối cao https://tapchitoaan.vn/
